«Μην πέφτεις στη θάλασσα φαγωμένος, κολύμπι τρεις ώρες μετά το φαγητό»- Αλήθεια ή μύθος;

«Μην πέφτεις στη θάλασσα “φαγωμένος”», «κολύμπι τρεις ώρες μετά το φαγητό». Πρόκειται για προτροπές της μαμάς που επικράτησε ως αστικός μυθος ή επιστημονική απόδειξη έρευνας; 

Οι πνιγμοί στο υδάτινο περιβάλλον αποτελούν σοβαρό κίνδυνο, με τη χώρα με σχεδόν 14.000 χιλιόμετρα ακτογραμμής να καγραφει καθε χρόνο πνιγμούς. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας κάθε χρόνο χάνουν τις ζωές τους από πνιγμό 236.000 άνθρωποι. 

Ωστόσο, σύμφωνα με έκθεση (2014) της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας Ναυαγοσωστικής (ILSF), «Υπάρχει μια πάγια οδηγία ότι θα πρέπει να περιμένουμε μετά το φαγητό προτού κολυμπήσουμε. Συνήθως συστήνεται μια ώρα αναμονής. […] Το ερώτημα είναι αν υπάρχουν αποδείξεις ότι οι άνθρωποι που τρώνε προτού κολυμπήσουν έχουν αυξημένο κίνδυνο για πνιγμό»  [...] «δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι η λήψη τροφής πριν την κολύμβηση αυξάνει τον κίνδυνο για πνιγμό. Ενώ η κατανάλωση τροφής έχει συνδεθεί με ναυτία, εμετό, κοιλιακό πόνο, δεν έχει καταγραφεί η σύνδεση αυτών των συμπτωμάτων και του κινδύνου πνιγμού ούτε έχει μελετηθεί επαρκώς. Γι’ αυτόν τον λόγο, οδηγίες για ποσότητες, χρόνους και τύπους φαγητών για τη λήψη τροφής πριν από την κολύμβηση ή δραστηριότητες στο νερό δεν βασίζονται σε επιστημονικά δεδομένα».

Τι όμως ισχύει στην πράξη σύμφωνα με τα επιστημονικά αποτελέσματα του Εργαστηρίου Αθλητικής Βιομηχανικής οπως διδάσκεται στα πανεπιστήμια;

Η Μαρια Πολυδωρου γυμνάστρια και εκπαιδεύτρια Ναυαγοσωστικής εκπαίδευσης, εξηγεί πως το «Μην πέφτεις στη θάλασσα “φαγωμένος”», ή «κολύμπι τρεις ώρες μετά το φαγητό» μπορεί να σχετίζεται με τη δραστηριότητα αναψυχής. 

«Θάλασσα ή πισίνα; Όπου και να πας, έχε στο νου σου τις παρακάτω γραμμές... 

Είναι καλοκαίρι και...Συνηθίζεται ενήλικες και ανήλικοι μετά το μεσημεριανό τους φαγητό να απλώνονται στις ξαπλώστρες  και μετά από λίγη ώρα (αν πούμε μια θα είναι πολύ) να βουτούν στη θάλασσα ή στην πισίνα για να δροσιστούν....

Συνηθίζεται - λόγω επαγγέλματος - να ακούω τις παρακάτω δικαιολογίες:

"έλα μωρέ, ένα φρουτάκι έφαγα κι ένα τοστ, θα πάω ως εκεί που πατάω..."

"έλα μωρέ λίγα μπισκότα τσίμπησε το παιδί, άσ' το να παίξει στην ακροθαλασσιά..."

Το "εκεί που πατάω" και η "ακροθαλασσιά" είναι καταστάσεις που αλλάζουν ώσπου να πεις κύμινο! Αλλά πώς ένας πνιγμός σχετίζεται με την τροφή;

Η διαδικασία της πέψης εξαρτάται από δυο παράγοντες: το είδος της τροφής και την ικανότητα του οργανισμού για γρήγορη διάσπαση των τροφών.

Ο κάθε οργανισμός προσλαμβάνει την ποσότητα τροφής που έχει ανάγκη, ανάλογα με τις καύσεις που κάνει. Άλλος μπορεί να ξαπλώνει όλη μέρα στην παραλία και να τρώει ένα τοστ κι άλλος να ξεβιδώνεται στις ρακέτες και να τρώει τρία σουβλάκια στην καθισιά του. Η κατανάλωση φαγητού είναι πάντα ανάλογη της δραστηριότητας του ατόμου.

Η ικανότητα του οργανισμού για πέψη διαφέρει από άτομο σε άτομο. Ένας αθλητής μπορεί μέσα σε δυο ώρες να έχει ολοκληρώσει την διαδικασία της πέψης, ενώ ένας άλλος αθλητής να χρειάζεται τέσσερις έως και πέντε ώρες για αυτήν. 

Κατά την διαδικασία της πέψης συμβαίνουν δυο πράγματα:

➡️ μειώνεται η κυκλοφορία του αίματος: για την πέψη των τροφών απαιτείται συσσώρευση αίματος στο στομάχι. Αυτό το αίμα ο οργανισμός το βρίσκει από διάφορα σημεία του σώματος, π.χ. τους μύες.

➡️ παράγονται γαστρικά υγρά: για να γίνει η πέψη στο στομάχι παράγονται οξέα (π.χ. υδροχλωρικό οξύ), τα οποία βοηθούν στην διάσπαση της τροφής αλλά και στην καταστροφή των μικροβίων που έχουν εισέλθει στον οργανισμό από αυτήν.

Όταν, λοιπόν, ένας άνθρωπος μπει στην θάλασσα ή στην πισίνα πριν ολοκληρωθεί η διαδικασία, είναι πιθανό να συμβούν τα εξής:

α) μεγάλη μυϊκή αδυναμία για να κρατηθεί στην επιφάνεια του νερού - σύντομη κόπωση, μυϊκές κράμπες, έμφραγμα του μυοκαρδίου.

β) εισρόφηση γαστρικού υγρού (ή και υπολειμμάτων τροφής), που εισέρχεται στους πνεύμονες και έχει ως αποτέλεσμα αναπνευστική ανεπάρκεια.

γ) θερμικό σοκ: κατά την διαδικασία της πέψης διαταράσσεται ο μηχανισμός της θερμορρύθμισης (ικανότητα του οργανισμού να διατηρεί σταθερή την θερμοκρασία του) και αυξάνεται η θερμοκρασία του σώματός μας. Ένας άνθρωπος που εισέρχεται σε κρύο νερό (ακόμα και ντουζ) προκαλεί σοκ (βραχυκύκλωμα) στην λειτουργία του οργανισμού του.

Αυτό το καλοκαίρι ας είμαστε λίγο πιο προσεκτικοί.

Ας βρούμε να κάνουμε κάτι δημιουργικό με τα παιδιά μας ή τους φίλους μας για 3 ώρες που διαρκεί η διαδικασία της πέψης.

Και θυμόμαστε πάντα: ποτέ στο νερό χωρίς επίβλεψη! Καλές βουτιές σε όλους !!!».