Μπορεί αλλοδαπός ή κάτοχος Άδειας/ Πιστοποίησης της αλλοδαπής με εκπαίδευση ναυαγοσώστη να εργαστεί νόμιμα στην Ελλάδα ως ναυαγοσώστης;

Καθώς έχει τεθεί κατ’ επανάληψη το ζήτημα της απασχόλησης αλλοδαπών ή κατόχων αδειών και πιστοποιήσεων ναυαγοσωστικής εκπαίδευσης που έχουν αποκτηθεί στο εξωτερικό, παρατίθεται ενημερωτικό και τεκμηριωμένο κείμενο βασισμένο στο Π.Δ. 71/2020, στις ισχύουσες διατάξεις του Λιμενικού Σώματος – Ελληνικής Ακτοφυλακής και στις προβλεπόμενες διαδικασίες του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής

Το ερώτημα εάν ένας κάτοχος διπλώματος ναυαγοσώστη από χώρα του εξωτερικού μπορεί να εργαστεί νόμιμα στην Ελλάδα επανέρχεται κάθε χρόνο. Το ερώτημα τίθεται αναφορικά τοσο για πολίτες κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης αλλα και τρίτων χωρών, όσο και για Έλληνες δεύτερης γενιάς μόνιμους κατοίκους εξωτερικού, οι οποίοι εκπαιδεύτηκαν σε Ναυαγοσωστικές Σχολές ή Οργανισμους του εξωτερικού και ειναι κάτοχοι διαφορικών εγγράφων Πιστοποίησης. 

Σύμφωνα με σχετική ενημέρωση που έλαβε το Lifeguard News από τη Διεύθυνση Λιμενικής Αστυνομίας του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, η κατοχή ξένου διπλώματος ναυαγοσωστικής εκπαίδευσης δεν συνεπάγεται αυτομάτως δικαίωμα άσκησης του επαγγέλματος του ναυαγοσώστη στην Ελλάδα. Επίσης, δεν παρέχει από μόνο του δικαίωμα εργασίας ως ναυαγοσώστης στην Ελλάδα. 

Για την έκδοση ελληνικής άδειας ναυαγοσώστη ακτής ή την απόκτηση πιστοποίησης ναυαγοσώστη πισίνας απαιτείται η τήρηση συγκεκριμένων διοικητικών διαδικασιών με πλήρωση των προϋποθέσεων που ορίζει η ελληνική νομοθεσία.

Σύμφωνα με το Π.Δ. 71/2020, ως ναυαγοσώστης στην Ελλάδα μπορεί να εργαστεί κάποιος με τη συμπλήρωση του 18ου ετους ηλικίας. Η άδεια ναυαγοσώστη ακτής αποτελεί διοικητική πράξη κι εκδίδεται από τις αρμόδιες Λιμενικές Αρχές, εφόσον ο ενδιαφερόμενος πληροί τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η κατοχή πιστοποιητικού ναυαγοσωστικής εκπαίδευσης από νόμιμα λειτουργούσα και αδειοδοτημένη από το Υπουργείο Ναυτιλίας Σχολή Ναυαγοσωστικής Εκπαίδευσης, καθώς και η κατοχή άδειας χειριστή ταχυπλόου σκάφους σε ισχύ.

Αντίστοιχα, για την απόκτηση πιστοποίησης ναυαγοσώστη πισίνας απαιτείται πιστοποιητικό εκπαίδευσης από νόμιμα λειτουργούσα και αδειοδοτημένη σχολή ναυαγοσωστικής εκπαίδευσης απο το ΥΕΝ, καθώς και επιτυχής συμμετοχή στις προβλεπόμενες εξετάσεις της ΕΣΝΕ.

Επιπλέον, η ελληνική νομοθεσία αναγνωρίζει τη δυνατότητα άσκησης του επαγγέλματος από πολίτες άλλων κρατών, εφόσον πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις που ισχύουν για την επαγγελματική δραστηριοποίηση στη χώρα.

Σύμφωνα με το άρθρο 13 του Π.Δ. 71/2020 περί χορήγησης αδειών σε αλλοδαπούς, εφαρμόζονται οι ίδιες προϋποθέσεις που ισχύουν για τους ημεδαπούς, σε συνδυασμό με τις διατάξεις του Π.Δ. 530/1991, για υπηκόους κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελευθέρων Συναλλαγών (πλην Ελβετίας), καθώς και για υπηκόους τρίτων χωρών που διαθέτουν νόμιμη άδεια διαμονής και εργασίας στην Ελλάδα.

Πέραν των λοιπών προϋποθέσεων, οι αλλοδαποί υποψήφιοι ναυαγοσώστες οφείλουν να γνωρίζουν την ελληνική γλώσσα καθως οι εξεταστείς διεξάγονται σε αυτή. Η ελληνομάθεια αποδεικνύεται είτε με πιστοποιητικό γνώσης της ελληνικής γλώσσας επιπέδου τουλάχιστον Β2, σύμφωνα με το Π.Δ. 21/2014, είτε με τίτλους σπουδών δευτεροβάθμιας ή τριτοβάθμιας εκπαίδευσης της ημεδαπής.

Για τους κατόχους τίτλων της αλλοδαπής απαιτείται επίσημη μετάφραση των εγγράφων στην ελληνική γλώσσα. Η μετάφραση πρέπει να είναι νόμιμη και να συνοδεύεται από τις προβλεπόμενες επικυρώσεις. Παράλληλα, θα πρέπει να αποδεικνύεται ότι ο τίτλος έχει εκδοθεί από νόμιμα λειτουργούσα σχολή ή εκπαιδευτικό οργανισμό της χώρας προέλευσης και ότι αναγνωρίζεται από τις αρμόδιες αρχές του συγκεκριμένου κράτους.

Τα μεταφρασμένα και επικυρωμένα έγγραφα υποβάλλονται στις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, προκειμένου να εξεταστεί κατά πόσο ο αλλοδαπός τίτλος μπορεί να θεωρηθεί ισοδύναμος ή επαρκής για τη συνέχιση της διαδικασίας. Η τελική κρίση ανήκει πάντοτε στη Διοίκηση και εξετάζεται ξεχωριστά για κάθε περίπτωση.

Η κάθε περίπτωση αξιολογείται ξεχωριστά από τις αρμόδιες Υπηρεσίες. Ο ενδιαφέροντος μπορεί να αποστείλει σχετικό αίτημα προς τη Διευθυνση Λιμενικής Αστυνομίας συνυποβάλλοντας τα απαιτούμενα δικαιολογητικά και Πιστοποιήσεις, προς έλεγχο σε αναγνώριση του τίτλου στη χώρα προέλευσής του. 

Οοως διευκρινίζεται, η κατοχή διπλώματος ναυαγοσώστη από το εξωτερικό δεν απαλλάσσει τον ενδιαφερόμενο από τις λοιπές προϋποθέσεις που θέτει η ελληνική νομοθεσία. Μία από τις σημαντικότερες είναι η κατοχή άδειας χειριστή ταχυπλόου σκάφους σε ισχύ, η οποία αποτελεί βασική προϋπόθεση για την έκδοση άδειας ναυαγοσώστη ακτής σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο.

Συνεπώς, κάτοχος διπλώματος ναυαγοσώστη από το εξωτερικό δύναται να εξεταστεί για επαγγελματική δραστηριοποίηση στην Ελλάδα, εφόσον:

• Το δίπλωμά του έχει εκδοθεί από νόμιμο και αναγνωρισμένο φορέα εκπαίδευσης στη χώρα προέλευσης.

• Αποδεικνύεται η γνησιότητα και η επίσημη αναγνώριση του τίτλου από τις αρμόδιες αρχές της χώρας έκδοσης.

• Τα σχετικά έγγραφα έχουν μεταφραστεί και επικυρωθεί νόμιμα.

• Υποβληθούν όλα τα απαιτούμενα δικαιολογητικά στις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής.

• Πληρούνται όλες οι προϋποθέσεις που προβλέπει το Π.Δ. 71/2020 και η λοιπή κείμενη νομοθεσία- κατεχουν Πιστοποίηση ελληνομάθειας (επιπέδου τουλάχιστον Β2), καθώς και για υπηκόους τρίτων χωρών να διαθέτουν νόμιμη άδεια διαμονής και εργασίας.

Η αποδοχή ή μη του αλλοδαπού τίτλου αποτελεί αρμοδιότητα της Διεύθυνσης Λιμενικής Αστυνομίας, η οποία εξετάζει κάθε περίπτωση ξεχωριστά, λαμβάνοντας υπόψη το σύνολο των υποβληθέντων εγγράφων και των διατάξεων που εφαρμόζονται στη χώρα.

Συμπερασματικά, η κατοχή διπλώματος ναυαγοσώστη από το εξωτερικό δεν συνεπάγεται αυτοδίκαιη δυνατότητα εργασίας στην Ελλάδα. Ο ενδιαφερόμενος οφείλει να υποβάλει σχετικό αίτημα και μετά από σχετικό διοικητικό έλεγχο θα λάβει απάντηση που αφορά την περίπτωση του,  ξεχωριστά. 

Για τους ναυαγοσώστες ακτής, το βασικό νομοθετικό πλαίσιο διέπεται από το Π.Δ. 71/2020. Για τους ναυαγοσώστες πισίνας, οι σχετικές διατάξεις εφαρμόζονται συνδυαστικά και με την Υ.Α. 10399/2022 και τις μεταγενέστερες τροποποιήσεις που διέπουν τη λειτουργία των κολυμβητικών δεξαμενών στην Ελλάδα.