Κύπρος: Σε τροχιά μεταρρύθμισης η πιστοποίηση των ναυαγοσωστών – Τι αλλάζει και ποιες οι διαφορές με την Ελλάδα

Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο αξιολόγησης και πιστοποίησης των επαγγελματιών ναυαγοσωστών προωθεί η Κυπριακή Δημοκρατία, με στόχο την αντιμετώπιση των ελλείψεων προσωπικού και τον εκσυγχρονισμό του συστήματος

Οι προτεινόμενες ρυθμίσεις συζητήθηκαν (02/07) στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Εσωτερικών, με την πλειονότητα των εμπλεκόμενων φορέων να εκφράζει θετική στάση απέναντι στις αλλαγές.

Οι εξελίξεις παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον και για την Ελλάδα, καθώς αφορούν ζητήματα που απασχολούν διαχρονικά τον χώρο της ναυαγοσωστικής εκπαίδευσης και της επαγγελματικής πιστοποίησης.

Προσωρινά αποδεκτά και ληγμένα διπλώματα

Ο προϊστάμενος της Διεύθυνσης Τοπικής Αυτοδιοίκησης του Υπουργείου Εσωτερικών της Κύπρου, Αντώνης Οικονομίδης, διευκρίνισε ότι η εγκύκλιος που εκδόθηκε τον Μάιο (2026) επιτρέπει για τη φετινή καλοκαιρινή περίοδο την απασχόληση ναυαγοσωστών με ληγμένα διπλώματα, ωστόσο επεσήμανε, αποτελεί αποκλειστικά μεταβατική ρύθμιση. Η απόφαση ελήφθη λόγω της αδυναμίας κάλυψης των αυξημένων αναγκών στελέχωσης σε οργανωμένες παραλίες και κολυμβητικές δεξαμενές και θα ισχύσει μόνο μέχρι την πλήρη εφαρμογή του νέου συστήματος πιστοποίησης.

Παράλληλα, διευκρινίστηκε ότι οι υποψήφιοι εξακολουθούν να υποβάλλονται σε έλεγχο φυσικής κατάστασης πριν από την πρόσληψή τους, ενώ επισημάνθηκε ότι οι δεξιότητες διάσωσης και πρώτων βοηθειών δεν παύουν να υφίστανται μόνο και μόνο επειδή έληξε η χρονική ισχύς ενός διπλώματος, ωστόσο είναι ευθύνη του κατόχου της πιστοποίησης η επικαιροποίηση των υγειονομικών Πρωτοκόλλων εντός της τριετίας.

Αξιολόγηση από ανεξάρτητο φορέα

Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τη μεταφορά της αξιολόγησης των ναυαγοσωστών στην Αρχή Ανάπτυξης Ανθρώπινου Δυναμικού (ΑνΑΔ). Σύμφωνα με το κυπριακό Υπουργείο Εσωτερικών, η μεταρρύθμιση αποσκοπεί στην εφαρμογή ενιαίων και αντικειμενικών κριτηρίων αξιολόγησης, στην ενίσχυση της αξιοπιστίας και της διαφάνειας, στον σαφή διαχωρισμό της εκπαίδευσης από την πιστοποίηση, στη δυνατότητα δραστηριοποίησης περισσότερων εκπαιδευτικών παρόχων. 

Ο εκπρόσωπος της ΑνΑΔ,δήλωσε ότι διαθέτει ήδη το αναγκαίο σύστημα αξιολόγησης επαγγελματικών προσόντων και είναι επιχειρησιακά έτοιμη να αναλάβει την πιστοποίηση των υποψηφίων. Παράλληλα, γνωστοποίησε ότι το Υπουργείο επανεξετάζει συνολικά τον τρόπο στελέχωσης της Υπηρεσίας, με στόχο να μειωθεί η εξάρτηση από βραχυχρόνιες συμβάσεις και να αυξηθούν οι πολύμηνες και μόνιμες θέσεις εργασίας. Ενώ, εξετάζεται ακόμη και η αναθεώρηση του αριθμού των οργανωμένων παραλιών, ώστε να μην υπάρχουν παραλίες με λουόμενους χωρίς επαρκή ναυαγοσωστική κάλυψη.

Επανεξέταση του μοντέλου ναυαγοσωστικής κάλυψης

Το Κυπριακό Υπουργείο Εσωτερικών γνωστοποίησε επίσης ότι εξετάζει συνολικά τον τρόπο στελέχωσης της ναυαγοσωστικής υπηρεσίας. Μεταξύ των αλλαγών που βρίσκονται υπό εξέταση είναι, περισσότερες μόνιμες και πολύμηνες θέσεις εργασίας, περιορισμός της εξάρτησης από εποχικές συμβάσεις, επανεξέταση του αριθμού των οργανωμένων παραλιών ώστε να διασφαλίζεται αποτελεσματικότερη ναυαγοσωστική κάλυψη.

Ευρεία αποδοχή με επιφυλάξεις

Ξενοδοχειακοί φορείς, εργοδοτικές οργανώσεις και συνδικαλιστικοί εκπρόσωποι (η ΠΑΣΥΞΕ, ο ΣΤΕΚ, η ΣΕΚ, η ΠΕΟ και η ΟΕΒ) εξέφρασαν τη στήριξή τους στις προτεινόμενες αλλαγές, υποστηρίζοντας ότι θα συμβάλουν στην αντιμετώπιση της έλλειψης ναυαγοσωστών, θα επιτρέψουν την εκπαίδευση περισσότερων ατόμων και θα διευκολύνουν τις επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν αυξημένες ανάγκες στελέχωσης κατά τη θερινή περίοδο. 

Παράλληλα, η ΣΕΚ σημείωσε ότι βασικός στόχος της μεταρρύθμισης είναι να δοθεί η δυνατότητα και σε άλλους παρόχους να εκπαιδεύουν ναυαγοσώστες, ενώ η ΟΕΒ υποστήριξε ότι η ΑνΑΔ διαθέτει τα κατάλληλα εργαλεία για την αξιόπιστη πιστοποίησή τους. Από την πλευρά της Κυπριακής Ομοσπονδίας Ναυαγοσωστών, ο εκπρόσωπός της δήλωσε ότι δεν διαφωνεί με τη μεταρρύθμιση, ζήτησε όμως διαβεβαιώσεις ότι η ΑνΑΔ είναι πλήρως έτοιμη να αναλάβει τον νέο της ρόλο κατά τη μεταβατική περίοδο και υπογράμμισε την ανάγκη να διασφαλιστεί η ποιότητα της εκπαίδευσης των ναυαγοσωστών.

Κύπρος και Ελλάδα: Δύο διαφορετικά μοντέλα

Η Κύπρος προσανατολίζεται στον διαχωρισμό της εκπαίδευσης από την αξιολόγηση των επαγγελματικών δεξιοτήτων, με την πιστοποίηση να ανατίθεται σε ανεξάρτητο δημόσιο οργανισμό. Η συγκεκριμένη προσέγγιση ακολουθεί μοντέλα επαγγελματικής πιστοποίησης που εφαρμόζονται και σε άλλα επαγγέλματα, όπου διαφορετικοί φορείς αναλαμβάνουν την εκπαίδευση και διαφορετικός οργανισμός πιστοποιεί τις δεξιότητες του επαγγελματία.

Η μεταρρύθμιση παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Ελλάδα, όπου η εκπαίδευση και η αδειοδότηση των ναυαγοσωστών διέπονται από διαφορετικό θεσμικό πλαίσιο.

Στην Ελλάδα, η εκπαίδευση πραγματοποιείται αποκλειστικά από αναγνωρισμένες Σχολές Ναυαγοσωστικής Εκπαίδευσης που λειτουργούν στη χώρα (σύμφωνα με το Π.Δ. 71/2020) και εποπτεύονται από το Λιμενικό Σώμα – Ελληνική Ακτοφυλακή. Μετά την επιτυχή ολοκλήρωση της εκπαίδευσης και των προβλεπόμενων εξετάσεων, χορηγείται Πιστοποίηση Ναυαγοσώστη Πισίνας από την ΕΣΝΕ για εργασία σε κολυμβητικές δεξαμενές και αντίστοιχα χορηγείται Άδεια Ναυαγοσώστη από τη Λιμενική Αρχή, η οποία αποτελεί προϋπόθεση για νόμιμη επαγγελματική απασχόληση στις ελληνικές παραλίες, αθλητικές εγκαταστάσεις (κολυμβητήρια) και θαλάσσια πάρκα.

Οι προκλήσεις είναι κοινές

Παρά τις διαφορές των δύο συστημάτων, Ελλάδα και Κύπρος αντιμετωπίζουν μία κοινή πρόκληση, τη δυσκολία εξεύρεσης επαρκούς αριθμού επαγγελματιών ναυαγοσωστών για την κάλυψη των αυξημένων αναγκών κάθε θερινή περίοδο.

Η συζήτηση που βρίσκεται σε εξέλιξη στην Κύπρο αναμένεται να παρακολουθηθεί με ιδιαίτερο ενδιαφέρον και στην Ελλάδα, καθώς αναδεικνύει ζητήματα όπως η αξιολόγηση των επαγγελματικών δεξιοτήτων, η ποιότητα της εκπαίδευσης, η διαφάνεια των διαδικασιών πιστοποίησης και η επάρκεια του διαθέσιμου ανθρώπινου δυναμικού, θέματα που απασχολούν συνολικά τον χώρο της ναυαγοσωστικής στην Ανατολική Μεσόγειο.

______________

* Πηγή: "StockWatch", άρθρο του Λοΐζου Ττοφαλλή,  (εδώ)